Խաչվող ոլորտներ


Երեխայի իրավունքների մոնիթորինգի ոլորտում ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը համագործակցում է Ազգային վիճակագրության ծառայության (ԱՎԾ) հետ՝ հուսալի ու տրոհված տվյալների հավաքագրման բարելավմանը նպաստելու և փաստերի վերլուծության միջոցով որոշումների կայացման համար՝ ազգային, մարզային և համայնքային մակարդակներում:

Խաչվող ոլորտներ

 

Երեխայի իրավունքների մոնիթորինգ

Երեխայի իրավունքների մոնիթորինգի ոլորտում ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը համագործակցում է Ազգային վիճակագրության ծառայության (ԱՎԾ) հետ՝ հուսալի ու տրոհված տվյալների հավաքագրման բարելավմանը նպաստելու և փաստերի վերլուծության միջոցով որոշումների կայացման համար՝ ազգային, մարզային և համայնքային մակարդակներում  DevInfo  տեխնոլոգիայի ներդրման միջոցով: ԱՎԾ-ի տրամադրվող աջակցությունը, Տնային Տնտեսությունների կենսամակարդակի ամբողջացված հետազոտության /ՏՏԿԱՀ/ ներքո մանկական աղքատության վերլուծության ինստիտուցիոնալիզացիայի գործում, կայանում է տվյալների տրամադրման մեջ՝ փաստերի վրա հիմնված որոշումների կայացման համար:

 

Հուսալի և տրոհված տվյալների հավաքագրում փաստերի վրա հիմնված որոշումների իրականացման համար

Մանկական աղքատությունը բացառման ու մեկուսացման առաջատար պատճառներից մեկն է Հայաստանում, այսուամենայնիվ, այն դեռևս չի գտնվում որոշումներ կայացնողների օրակարգի կիզակետում: Վերլուծությունն օգտագործվում է որպես հիմնական քարոզչական գործիք՝ ապահովելու համար, որպեսզի քաղաքականություն իրականացնողներն իրենց ուշադրությունը կենտրոնացնեն մանկական աղքատության և երեխաների համար բարելավված բյուջետավորման վրա:

 

Մանկական աղքատության վերլուծությունը կիրառելով՝  ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ին հաջողվել է սոցիալական պաշտպանության ծածկույթի, սոցիալական պաշտպանության միջամտությունների և առավել խոցելի բնակչությանը մատուցվող ծառայությունների հասանելիության հավասարության վերաբերյալ Խորհրդարանի, Համաշխարհային Բանկի և Արժույթի միջազգային հիմնադրամի միջև կայացած բանավեճի մասնակիցը դառնալ:

 

Համաձայն 2011թ. ՏՏԿԱՀ-ի, երեխաները շարունակում են աղքատ բնակչության շրջանում ամենաղքատը լինել: Երեխաների (18 տարեկանից ցածր) 4.7%-ն ապրում է ծայրահեղ աղքատության գծից ցածր և 41.9 %՝ աղքատության գծից ցածր: Այսպիսով, երեխաներն աղքատության առավել մեծ ռիսկի են ենթարկվում, քան բնակչությունն ամբողջովին վերցրած: 2011թ. տվյալները մանկական աղքատության մակարդակում նույնպես տարբերություններ են ցույց տալիս ըստ սեռի: Աղջիկների 42.9%-ն աղքատ է՝ համեմատ տղաների 41.1%-ի  (բոլոր երեխաները՝ 41.9%): Տարբերություններ կան մանկական աղքատության մակարդակում ըստ մարզերի: Քաղաքային բնակավայրերում երեխաներըի 41.6%-ն աղքատ են՝ համեմատ գյուղական վայրերում երեխաների 42.5%-ի:

 

Սույն վերլուծությունը նաև ընդգծում է աղքատության մակարդակը երեխաների կոնկրետ խմբերի դեպքում (հաշմանդամություն ունեցող, միակողմանի ծնողազուրկ կամ կրթական ցածր մակարդակով երեխաներ, կանանց կողմից գլխավորվող ընտանիքների երեխաներ և երեք ու ավելի  երեխա ունեցող երեխաներ, և այլն), և փաստեր են տրամադրում նրանց խնդիրների վրա շարունակաբար ուշադրությունը կենտրոնացնելու համար:Մանկական աղքատության վերլուծությունն օգտագործվում է երեխաների համար բարելավված բյուջետավորումը խթանելու և որոշում կայացնողների ու դոնորների միջև երկխոսությանը նպաստելու՝ մանկական աղքատության նվազեցմանն ուղղված հնարավոր լուծումների վերաբերյալ: Վերջերս իրականացված Ժողովրդագրության և առողջապահության մասին ուսումնասիրությունը /ԺԱՈՒ/, որը նույնպես ֆինանսավորված էր ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի կողմից, երեխաների շրջանում հիմնական սնուցման խնդիրներից բացահայտեց թերաճն ու քրոնիկ թերսնուցումը: Բազմակի ցուցանիշներով երեխաների կարգապահության մասին խմբային հետազոտության մոդուլը բացահայտեց, որ երեխաների 42 տոկոսը ենթարկվել է ֆիզիկական պատժի, իսկ 4 տոկոսը՝ ծանր տեսակի ֆիզիկական պատժի: 

 

Կանանց իրավունքներ

2013թ. ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի շվեցարական  կոմիտեի աջակցությամբ, ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի հայաստանյան գրասենյակը նախատեսում է զարգացնել մարզերում գենդերային հարցերով զբաղվող հանձնաժողովների կարողությունները, ինչպես նաև աջակցել Կառավարությանը՝ քաղաքականության առաջարկություններ մշակելու Կանանց խորհրդի ինստիտուցիոնալ կարողությունների վերաբերյալ, որոնք ներկայումս գտնվում են Վարչապետի գրասենյակի ենթակայության տակ՝ նպատակ ունենալով վերակազմակերպել Խորհուրդը գենդերային հավասարության ազգային մեխանիզմի:

 

Ծրագրի երկրորդ բաղադրիչի ներքո ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը նախատեսում է իր կենտրոնացումն ուղղել դպրոցներում առկա գենդերային խնդիրներին , մասնավորապես դպրոցական տարիքից սկսած երեխաներին իրազեկելով այնպիսի խնդիրների մասին, ինչպիսիք են գենդերային բռնությունը, գենդերային խտրականությունն ու կարծրատիպերը:  Փորձնական հետազոտության ծրագիր է նախատեսվում իրականացնել Ցյուրիխի համալսարանի հետ՝ Հաղորդակցման ծրագրերի ղեկավարի հետ համագործակցությամբ:

 

ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը նաև տեխնիկական աջակցություն է տրամադրել Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությանը Ընտանեկան բռնության մասին օրենքի մշակման գործում: Օրենքի նախագծերը, ինչպես նաև օրենսդրական փոփոխությունների փաթեթը (Քրեական օրենսգրքում և Քրեական դատավարության օրենքում) ներկայացվել է Կառավարությանը հաստատման համար:

 

Հանրային ֆինանսների կառավարում

ՀՀ կառավարությունն իրականացրել է բյուջետային բարեփոխման գործընթաց՝ նպատակ ունենալով տողային բյուջետավորումից անցում կատարել դեպի ծրագրային բյուջետավորում և բարելավել պլանավորման գործընթացը՝ կիրառելով այնպիսի գործիքներ, ինչպիսիք են Միջնաժամկետ ծախսերի ծրագիրը (ՄԾԾ):  GIZ-կազմակերպության գլխավորությամբ Ծրագրային բյուջետավորման ծրագիրը տեխնիկական աջակցություն է ցուցաբերում հիմնականում Ֆինանսների նախարարությանը, մինչդեռ ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը համակարգում է Հանրային Ֆինանսների Կառավարման /ՀՖԿ/ ոլորտում ազգային գործընկերներին տրամադրվող փորձագիտական աջակցության գործընթացը, այն  է՝ ՀՀ Կրթության և գիտության նախարարությունը (ներառական կրթություն և Աղետների ռիսկերի նվազեցում /ԱՌՆ/), Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունը (Ինտեգրված սոցիալական ծառայություններ և երեխաների համար այլընտրանքային ծառայություններ) և Առողջապահության նախարարությունը  (Սնուցում)՝ նախարարության աշխատակիցների փորձագիտական կարողություններն ամրապնդելու միջոցով որակյալ ՄԾԾ-ի և բյուջետային ծրագրերի պատրաստման ու ներկայացման համար: